منتظران مهدی گنج نهان می آید

اي منتظران گنج نهان مي آيد
آرامش جان عاشقان مي آيد
بر بام سحر طلايه داران ظهور
گفتند که صاحب الزمان مي آيد

مختصري از زندگاني امام عصر(عج)

ميلاد نور
حضرت مهدي عليه السلام در نيمه ي ماه مبارک شعبان سال ۲۵۵ هـ. ق چشم به جهان گشودند. پدر بزرگوارشان حضرت امام حسن عسکري عليه السلام و مادر گرامي آن حضرت، خانم نرجس[نرگس] خاتون مي باشد.

شروع امامت
امام حسن عسگري عليه السلام پنج سال بعد از ولادت حضرت مهدي(عج) در سال 260 ه. ق توسط «معتمد» يکي از خلفاي بني عباس مسموم و به شهادت رسيد و امامت به جانشين بعدي آن حضرت يعني امام مهدي(عج) منتقل شد و حضرتش رهبري جامعه اسلامي را به عهده گرفت. امامت حضرت مهدي عجل الله تعالي فرجه الشريف در شرايطي روي داد که امام يازدهم نيز مانند ديگر ائمه، زمينه ولايت را براي فرزند خود آماده کرده بود. شب پيش از شهادت، ايشان به دور از چشم مأموران خليفه، نامه هاي بسياري درباره اين مسئله مهم به شهرهاي گوناگون فرستاد.

نماز بر پدر
پس از شهادت امام حسن عسگري عليه السلام عده اي از دوستان آن حضرت به تصور اين که جعفر بن علي برادر امام عسگري عليه السلام امام و پيشواي مسلمانان است شهادت آن حضرت را به وي تسليت و پيشوايي اش را تبريک گفتند؛ اما وقتي جعفر بن علي خواست به جنازه امام نماز بخواند ناگاه کودکي گندمگون و سياه موي بيرون آمد و لباس جعفر را گرفت و او را کنار کشيد و گفت: عمو کنار برو من بايد بر پدرم نماز بخوانم، جعفر در حالي که قيافه اش دگرگون شده بود کنار رفت و حضرت مهدي در سن 5 سالگي بر پدرش نماز خواند. آن حضرت را در کنار قبر پدرش امام هادي دفن کردند.

امامت و نبوت کودک از نگاه قرآن
قرآن مجيد در آيه 12 سوره مريم، درباره نبوت حضرت عيسي مي فرمايد: «اي يحيي تو کتاب آسماني را به قوت فراگير، و ما فرمان نبوت در کودکي به او داديم».
هم چنين خداوند در همان سوره با اشاره به سخن گفتن حضرت عيسي در گاهواره، نبوت او را تأييد مي کند.
فخر رازي در تفسير خود درباره حکمي که خداوند به حضرت يحيي داد مي گويد: «مراد حکم، همان نبوت است؛ زيرا خداوند عقل او را در کودکي محکم و کامل کرد و به او وحي فرستاد و اين بدان جهت است که خداوند، حضرت يحيي و عيسي را در کودکي به رسالت مبعوث کرد، بر خلاف حضرت موسي و محمّد که در بزرگ سالي مبعوث شدند؛ از اين رو چه مانعي دارد که خداوند اين دوران را بر عده اي کوتاه سازد و حضرت مهدي(عج) را در کودکي حکمت و امامت عنايت فرمايد.

غيبت صغري
در دوران غيبت صغري، ارتباط امام با ياران خويش به کلي قطع نبود و آنان به گونه اي خاص و محدود با امام در ارتباط بودند. در اين مدت، افراد مشخصي به عنوان نائب خاص، به حضور ايشان مي رسيدند و مردمان مي توانستند به وسيله آنان، مسائل و مشکلات خويش را به حضور امام برسانند و حتي گاه به ديدار امام نائل شوند؛ از اين رو مي توان اين دوره را دوره آماده سازي مردمان براي غيبت کبري دانست.

وظايف نوّاب خاص
انتخاب نواب خاص از سوي امام دوازدهم، در واقع ادامه و توسعه فعاليت شبکه ارتباطي وکالت بود که در زمان امام هادي عليه السلام و امام عسگري عليه السلام گسترش چشم گيري يافته و اينک در زمان امام قائم به اوج رسيده بود. وظايف و فعاليت هاي اساسي نواب خاص را مي توان اين چنين خلاصه کرد:
پنهان داشتن نام و مکان امام؛ سازمانده وکلا؛ گرفتن و توزيع اموال متعلق به امام؛ پاسخ گويي به سوالات فقهي و مشکلات عقيدتي مردم؛ و مبارزه با مدعيان نيابت.

فلسفه غيبت
همه اسرار غيبت براي ما روشن نيست؛ اما در روايات اسلامي، دلايلي چند براي غيبت بر شمرده اند از جمله: حفظ جان امام، چه آن که اگر امام در همان آغاز زندگي در ميان مردم ظاهر مي شد او را شهيد مي کردند، و آن حضرت را مأموريت الهي و اهداف بلند اصلاحي خود موفق نمي گرديد؛ از فلسفه غيبت امتحان و آزمايش مردم است؛ تا مؤمنان بر دين اسلام باقي بمانند و منافقان و مخالفان روشن و آشکار گردند؛ هم چنين غيبت، فرصتي براي رشد عقل هاست، تا آن که مسلمانان در انديشه ها، باورها و فقه اسلام به کمال خود نزديک شوند و براي هميشه آماده پذيرش کامل گردند.

غيبت کبري
پس از غيبت صغري، و با مرگ آخرين نائب خاص حضرت ولي عصر(عج)، غيبت کبري آغاز شد، و مسلمانان موظف شدند در مسائل خود، به نائبان عام آن حضرت، يعني فقهاي واجد شرايط و آشنا به احکام اسلام مراجعه کنند. اگر غيبت کبري يکباره رخ داد ممکن بود موجب انحراف افکار مردم شود و ذهن ها آماده پذيرش آن نباشد ؛ اما با زمينه سازي هاي مدبرانه امامان پيشين، و تدابير نواب خاص در طول غيبت صغري، ذهن ها آماده پذيرش غيبت کبري شد.

وجود امام در دوران غيبت
درباره علت وجود امام در دوران غيبت، فوايد بسيار گفته اند، از آن جمله رسول خدا صلي الله عليه و آله مي فرمايند: «سوگند به پروردگاري که مرا به پيامبري برانگيخت. در دوران غيبتش مردم از او نفع مي برند و از نور ولايتش بهره مي برند، همان گونه که از خورشيد پشت ابرها بهره مي گيرند.
هم چنين يکي ديگر از فوايد وجود امام در غيبت، پاسداري از آيين خداوند است، براي آن که اصالت آيين الهي حفظ شده و جلوي بسياري از تحريفات گرفته شود. هم چنين با وجود امام، مردمان خود را تنها نمي دانند و تأثير رواني اين عقيده در روش نگهداشتن چراغ اميد در دل ها و وادارساختن افراد به خودسازي و آمادگي براي آن قيام بزرگ جهاني، کاملاً قابل درک است.

مهم ترين وظايف شيعيان در عصر غيبت چيست؟
1ـ دعا براي امام زمان عجل الله تعالي فرجه الشريف و خود تا به معرفت حضرتش نائل شويم
2 ـ شناخت صفات و سيره امام عليه السلام
3 ـ رعايت ادب در همه موارد
4 ـ عشق و علاقه نسبت به حضرت
5 ـ علاقه مند کردن ديگران به امام زمان عجل الله تعالي فرجه الشريف
6 ـ انتظار فرج
7 ـ اظهار علاقه وافر براي ملاقات با آن حضرت
8 ـ ذکر فضائل و مناقب آنحضرت، و شرکت در مجالس امام شناسي
9 ـ صدقه براي سلامتي امام زمان عجل الله تعالي فرجه الشريف
10 ـ بجا آوردن حج و عمره و زيارت مشاهد مشرفه به نيابت از امام
11 ـ استغاثه به وجود مقدس امام عجل الله تعالي فرجه الشريف
12 ـ تجديد بيعت با امام عليه السلام
13 ـ دوستي با صالحان
14 ـ برائت از دشمنان خدا و اهل بيت عليهم السلام

چگونگي برخورداري از برکات مهدوي
يکي از سؤالات درباره مباحث مهدويت اين است که چگونه مي توان از فيوضات امام غايب بهره مند شد؟
جابر بن عبد الله انصاري با شنيدن خبر غيبت حضرت مهدي عليه السلام از نبي اکرم عليهم السلام پرسيد: «فَهَل يقَعُ لِشِيعَتِهِ الإِنتفاعُ فِي غَيبَتِهِ؟؛ آيا در غيبت حضرت، شيعيانش بهره و فايده اي از او خواهند برد؟» حضرت رسول فرمودند: «اِي و الَّذِي بَعَثَنِي بِالنُّبُوَّه إِنَّهُم ينتَفِعُونَ بِهِ وَ يستَضِيئُونَ بِنُورِهِ کانتِفاعِ النّاسِ بِالشّمسِ و إِن جَلَّلَها السِّحَابٌ؛ بله، قسم به کسي که مرا به نبوت برانگيخت، همانا شيعيانش از او بهره مند مي شوند و به نور او روشني مي يابند؛ همانند بهره مندي مردم از خورشيد، آن گاه که ابر آن را پوشانده باشد.» (صافي گلپايگاني، 1390، ج 4: 124)
امام عصر عليه السلام، واسطه فيض بين خالق و مخلوق است و نور وجود، علم و هدايت به واسطه او به مخلوقات مي رسد. آن حضرت به عنوان يکي از معصومين عليهم السلام، هدف نهايي آفرينش انسان و جهان است و مخلوقات همان گونه که در پيدايش خود نيازمند هدف نهايي هستند، در تداوم، استمرار و بقاي خلقت نيز به آن نيازمندند. بنابراين، موجودات عالم، هم اصل وجودشان به واسطه امام است و هم نعمت هايي را که در طول حيات خود دارند، به واسطه وجود بابرکت امام است. «بِبَقَائِهِ بَقِيتِ الدُّنيا و بِيمِينِهِ رُزِقَ الوَري؛ دنيا به واسطه ي بقاي او باقي است و مخلوقات به برکت او روزي داده مي شوند». (مفاتيح الجنان، دعاي عد

سرزمین مادری...